Phỏng vấn của phóng viên với PGS.TS. Phạm Ngọc Lãng – Chủ tịch Hội Hàng không – Vũ trụ VIệt Nam (VASA)

Xin đăng tải toàn bộ nội dung trả lời Phỏng vấn của phóng viên với PGS. TS Phạm Ngọc Lãng, Chủ tịch Hội Hàng không – Vũ trụ VIệt Nam (VASA).

Thiếu tướng, PGS. TS Phạm Ngọc Lãng, Chủ tịch Hội Hàng không – Vũ trụ VIệt Nam (VASA).

PV: Thưa TS, Hội Hàng không – Vũ trụ Việt Nam nhiệm kỳ 2020 – 2025 đã bầu TS. giữ chức Chủ tịch Hội Hàng không – Vũ trụ VIệt Nam (VASA) nhiệm kỳ này, xin chúc mừng TS. và đề nghị TS. cho biết tóm tắt phương hướng nhiệm vụ của Hội?

Chủ tịch VASA: Đại hội đã thông qua 06 nhiệm vụ trọng tâm có thể tóm tắt ngắn gọn như sau:

  1. Đổi mới phương pháp tập hợp lực lượng trí thức Ngành Khoa học Hàng không – Vũ trụ Việt Nam.
  2. Đẩy mạnh việc phát triển tổ chức Hội và lập quỹ Hội bằng việc đổi mới đa dạng các hình thức tạo quỹ phát triển Hội.
  3. Đẩy mạnh công tác thông tin phổ biến kiến thức: nâng cấp website có thêm ngôn ngữ tiếng Anh và tiếng Nga; xây dựng tạp chí Hàng không – Vũ trụ Việt Nam trở thành diễn đàn trao đổi chuyên môn và công bố các bài báo khoa học và kết quả nghiên cứu ứng dụng trong lĩnh vực Khoa học Kỹ thuật.
  4. Tích cực tham gia tư vấn phản biện, giám định xã hội trong lĩnh vực Hàng không – Vũ trụ.
  5. Đưa hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ thành nhiệm vụ trọng tâm của Hội.
  6. Đặc biệt coi trọng hợp tác quốc tế về Hàng không – Vũ trụ; Đẩy mạnh hợp tác song phương về đào tạo, nghiên cứu, triển khai ứng dụng cũng như chia sẻ kinh nghiệm tư vấn xây dựng chính sách phát triển Hàng không – Vũ trụ.

PV: Nhiệm vụ trọng tâm đầu tiên TS. nhắc đến là đổi mới phương pháp tập hợp lực lượng trí thức Ngành Khoa học Hàng không – Vũ trụ Việt Nam. Và dùng cụm từ “lực lượng” chắc số người hiện có phải rất lớn? TS. có con số cụ thể về những người được đào tạo, đã và đang làm trong ngành nghề này hoặc tương tự? Và xin TS. cho biết cụ thể sự đổi mới ở đây là đổi mới như thế nào?

Chủ tịch VASA: Vâng tôi không hề nhầm lẫn khi dùng cụm từ “lực lượng trí thức” ngành Hàng không – Vũ trụ của Việt Nam! Thật sự Việt Nam chúng ta hiện đang có một lực lượng hùng hậu kỹ thuật viên, chuyên gia và các nhà khoa học đã được đào tạo trong lĩnh vực này. Về con số cụ thể thì hiện chưa có thống kê chính xác, tuy nhiên để giải thích việc này tôi xin trở lại vấn đề có tính lịch sử một chút:

  • Ngay từ đầu thập niên 1960, số các sinh viên ưu tú của Việt Nam được cử đi du học tại Liên Xô, Trung Quốc và các nước Đông Âu phải lên đến hàng ngàn người rất đa dạng về chuyên ngành như Tên lửa, Máy bay, Vệ tinh, Truyền sóng trong không gian, Điện tử – Tự động hoá, Vật lý – Thiên văn học, Khoa học nghiên cứu tầng điện ly, Phân tích ảnh vệ tinh viễn thám,v.v.
  • Trong bối cảnh đối phó với cuộc chiến tranh chống Mỹ lan rộng bằng không quan ra miền Bắc, ngoài việc đào tạo hàng loạt phi công, sỹ quan điều khiển tên lửa, sỹ quan kỹ thuật chỉ huy bay, chỉ huy tác chiến không gian tại Liên Xô, Trung Quốc thì Đại học Bách Khoa, Đại học Kỹ thuật Quân sự cũng gấp rút đào tạo cấp tốc một số lượng khá lớn kỹ sư, kỹ thuật viên trong lĩnh vực này.
  • Lực lượng Phòng không – Không quân nếu tính đã cả quân số đã tham gia trong cuộc chiến tranh chống Mỹ quả là rất lớn. Phần đông những con người từ giai đoạn lịch sử này hiện vẫn còn minh mẫn. Chúng tôi rất trân trọng thế hệ cha chú đàn anh như vậy nên vẫn sẽ coi họ là đối tượng cần tập hợp dù chỉ là chia sẻ thông tin. Quan điểm của tôi, quan điểm của Ban thường vụ VASA là “Thêm người là thêm ý kiến hay” – “Đông người là thêm sức mạnh”.
  • Từ sau khi thống nhất đất nước, chúng ta đã có thêm nhiều trường đại học lớn đào tạo các thế hệ kỹ sư với số lượng đáng kể. Đặc biệt từ khoảng năm 2000 đến nay, số sinh viên Việt Nam du học tại các nước phát triển lên tới vài trăm ngàn người. Trong số đó, các sinh viên chọn các ngành kỹ thuật về Hàng không, Khoa học không gian, Điện tử viễn thông, Tự động hoá, Thiên văn, Vật lý, Toán học. Các chuyên ngành này đều có ích và đóng vai trò quan trọng với lĩnh vực Hàng không – Vũ trụ.

Vậy rõ ràng nếu tất cả hoặc phần lớn hoặc một phần đáng kể trong dẫn chứng tôi đã nêu trên mà có giải pháp được tập hợp thì đúng là một “lực lượng” rất hùng hậu.

Còn câu hỏi tập hợp, đổi mới tập hợp như thế nào?

Nói thì sợ dài dòng nên chỉ nêu lên thí dụ một việc VASA sẽ làm ngay là: chúng tôi sẽ gửi thư đến Ban Giám hiệu các trường Đại học đang đào tạo các chuyên ngành mà ngành Hàng không – Vũ trụ đang cần. Chúng tôi sẽ gặp gỡ các thầy cô, chúng tôi sẽ nói chuyện với các sinh viên, có thể mời cả các chuyên gia từ NASA, các nhà khoa học kỳ cựu để để nói chuyện với sinh viên, để truyền cảm hứng đam mê ngành khoa học Hàng không – Vũ trụ. Theo đó, Hội chúng tôi cũng xây dựng các chính sách hỗ trợ các em, chỉ dẫn các em có được lợi ích rõ ràng khi lựa chọn ngành học và khuyến khích các sinh viên trở thành hội viên của VASA.

Xin nhắc lại chúng tôi sẽ đến các trường Đại học trên khắp mọi miền tổ quốc để làm việc này! Đây sẽ là việc làm ngay của Hội. Đây chỉ là một trong nhiều phương pháp tập hợp mà VASA sẽ làm.

Cơ quan hàng không vũ trụ NASA Hoa Kỳ hiện có hẳn một ban chuyên trách thường xuyên đến các trường đại học lớn trên thế giới để nói chuyện truyền cảm hứng cho sinh viên. Tôi muốn chia sẻ thêm thông tin với nhà báo rằng tại chỉ tính riêng tại cơ quan hàng không vũ trụ NASA của Hoa Kỳ có tới trên 400 nhà khoa học gốc Việt và hàng ngàn người đang làm việc tương tự tại các tổ chức, tập đoàn, doanh nghiệp của các nước phát triển, có nhiều người trong số đó sẵn sàng đóng góp ý kiến hoặc chia sẻ thông tin khoa học, giúp đỡ chúng ta.

PV: Trong nhiệm vụ trọng tâm nhiệm kỳ 2020 – 2025, tiến sỹ còn nhắc đến việc  “đặc biệt” coi trọng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực Hàng không – Vũ trụ bằng việc ký kết các hợp tác song phương trong đào tạo, ứng dụng khoa học công nghệ Hàng không – Vũ trụ và chia sẻ kinh nghiệm trong tư vấn xây dựng chính sách. Vậy xin TS. cho biết VASA đã có quan hệ với tổ chức quốc tế nào hoặc nhắm đến tổ chức nào?

Chủ tịch VASA: Trên thực tế, Hội Hàng không – Vũ trụ Việt Nam đã có quan hệ bước đầu với NASA, JAXA, Roskosmos Liên Bang Nga, IAI Israel, chúng tôi cũng sẽ bắt đầu chuẩn bị và mong muốn mở rộng kết nối hợp tác với các tổ chức Hàng không – Vũ trụ lớn như Trung Quốc, Ấn Độ và Thuỵ Điển cũng như sẽ mở rộng hợp tác với tổ chức Hàng không – Vũ trụ trong khối Asian và Hàn Quốc để tranh thủ học hỏi và hợp tác vì sự phát triển chung.

PV: Trong Thông cáo báo chí của Hội Hàng không – Vũ trụ Việt Nam có viết: “Đại hội đã thông qua nguyên tắc nghiên cứu thành lập mô hình “Tập đoàn Hàng không – Vũ trụ Việt Nam” (VASA Group) theo loại hình doanh nghiệp 100% phi lợi nhuận, sẽ tổ chức thi tuyển Tổng Giám đốc và các Giám đốc chức năng; Hội đồng quản trị không nhận lương, không nhận thù lao”.

Vậy xin hỏi PGS.TS, quyết định thành lập tập đoàn của Hội như vậy, kỳ vọng như vậy có thái quá không? Hay có lạc quan quá không? Nếu là phi lợi nhuận nữa vậy liệu ai sẽ đầu tư đây? Vốn ở đâu? Và vậy thì Tổng Giám đốc và người lao động có lương, có thu nhập không?

Chủ tịch VASA: Câu hỏi mà phóng viên hỏi cũng giống các câu hỏi chúng tôi đã tranh luận trọng Đại hội. Đề xuất đề án thành lập VASA Group ra đời trong hoàn cảnh tài nguyên bầu trời của Việt Nam chúng ta vô cùng quý giá nhưng hiện nay chưa được quan tâm khai thác hiệu quả.

Từ nhu cầu thiết yếu cơ bản như: phục vụ cho đời sống nhân dân, sử dụng phương tiện bay đơn giản để phun thuốc trừ sâu, hay bay bảo vệ rừng, bay phát hiện ngư trường tiềm năng giúp ngư dân đánh cá, bay cảnh báo thiên tai, tìm kiếm cứu nạn cứu hộ,v.v. Hay tham gia phục vụ mục đích chiến lược vũ trụ quốc gia cũng là nhiệm vụ rất đáng phải đầu tư và chia sẻ. Đó là lý do Đại hội Hội Hàng không – Vũ trụ Việt Nam đã biểu quyết thông qua việc thành lập VASA Group.

Vậy nên nói lạc quan thì có nhưng thái quá thì không hề thái quá! Anh Phạm Nhật Vượng, chị Nguyễn Thị Phương Thảo đã gây dựng nên cả tập đoàn hùng mạnh bắt đầu từ nguồn lực cũng không mấy dồi dào. VASA Group cũng bắt đầu như vậy và cũng sẽ không kỳ vọng có được nhiều lợi nhuận đến vậy vì đặc thù của ngành này không dễ như các hình thức kinh doanh khác nhưng chúng tôi có kỳ vọng và quyết tâm tạo ra những khoản lợi nhuận đủ để có thể cấp kinh phí cho các tài năng trẻ Việt Nam, các nhà khoa học Việt Nam thực hiện đề tài khoa học thiết thực trong lĩnh vực Hàng không – Vũ trụ góp phần phục vụ vào sự phát triển đất nước. Chúng tôi cũng phấn đấu sẽ có thêm tài chính để có thể tham gia vào các chương trình nghiên cứu hữu ích (vừa sức mình) trong Không gian vũ trụ góp phần vào sự phát triển chung.

Còn phóng viên hỏi tiền ở đâu ư? Ai đầu tư ư?

Theo quan điểm của Ban lãnh đạo VASA, khi thật sự có ý tưởng tốt và có khả năng tổ chức, triển khai tốt ý tưởng thì khắc có vốn đầu tư và tạo ra lợi nhuận.

PV: Nhưng VASA Group lại định nghĩa là doanh nghiệp phi lợi nhuận thì ai sẽ đầu tư đây?

Chủ tịch VASA: Vâng chúng tôi có niềm tin trên thế giới này, cộng đồng người Việt Nam trong nước và nước ngoài vẫn sẽ có những người đam mê hoặc tình nguyện, muốn chia sẻ và giúp đỡ Hội vì nghĩa lớn hoặc vì tình yêu đối với tổ quốc, với nhân dân, họ sẽ đóng góp một phần vốn hỗ trợ xây dựng VASA Group. Mặc dù họ hiểu rằng, hiệu quả có thể không cao hoặc giả có thể có phần rủi ro nhưng sẽ không phải không có cá nhân, tổ chức sẽ đầu tư vào VASA Group.

Tôn chỉ mục đích của VASA Group là “Tổ quốc – Nhân dân – Hội viên”. Lợi nhuận cuối cùng chỉ sử dụng vào mục đích như vậy. Chúng tôi sẽ rất minh bạch điều này và đặt ra sự giám sát xã hội nghiêm ngặt để không có ai phải đặt nghi ngại vào sự liêm chính. Thực tế trong nhiều năm qua, các nhà khoa học trong cộng đồng Việt kiều, đặc biệt là các thế hệ nhà khoa học cao tuổi, rất đông người đã trở về giảng bài, tư vấn, hỗ trợ triển khai ứng dụng trong lĩnh vực Hàng không – Vũ trụ giúp Hội phi lợi nhuận mà không hề nhận chi phí, ngày càng nhiều nhà khoa học mong muốn thường xuyên về Việt Nam để đóng góp xây dựng đất nước với nhiều hình thức khác nhau trên tinh thần “phi lợi nhuận”. Và VASA là tổ chức phi chính phủ nên chúng tôi tin rằng sẽ có các tổ chức quốc tế tài trợ cho đề tài nghiên cứu có ích cho cả cộng đồng quốc tế ví dụ như các chương trình khoa học không gian hạn chế – chống lại biến đổi khí hậu chẳng hạn.

Tất nhiên, Tổng Giám đốc, các Giám đốc chức năng và người lao động tại VASA Group vẫn sẽ trả lương xứng đáng với năng lực của họ. Ngoài ra chính bản thân từng người trong đội ngũ làm việc tại VASA Group cũng sẽ có thêm được niềm tự hào được cống hiện cho tôn chỉ mục đích trong sáng.

Ban thường vụ, Ban chấp hành của VASA sẽ đoàn kết, định hướng tầm nhìn của Hội trên con đường như thế! Xin hãy tin ở VASA!

Trân trọng cảm ơn.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *